Een gesprek met Mark Gielkens van Philips, Stiels en Gielkens, schuldhulpverlener, over sportmentaliteit, schaamte en het echt helpen van ondernemers.
Interview: Michiel Hordijk – Ondernemersjournaal

Michiel: Mark, laten we bij het begin beginnen. Wat doen jullie precies — en waarom ben jij dit werk gaan doen?

Mark: “Het bedrijf is ooit gestart door mijn collega’s. Zij werkten destijds bij de Kredietbank. Daar zagen ze ondernemers voorbijkomen die eigenlijk altijd weggestuurd werden met de boodschap: ‘Stop maar met je bedrijf, dan kunnen we je helpen.’ Dat voelde niet goed. Dus zijn ze hun eigen bedrijf begonnen, om te laten zien dat het óók anders kan: dat je ondernemers kunt helpen om door te gaan in plaats van te stoppen.

Inmiddels zijn we actief in meerdere provincies — Limburg, Brabant, Zeeland, Gelderland — en werken we voor verschillende gemeenten. Nog steeds met hetzelfde doel: ondernemers met schulden helpen om weer vooruit te komen.”

Michiel: Wanneer komen ondernemers bij jullie terecht?
Mark: “Eigenlijk te laat. Pas als de Belastingdienst aanklopt of een deurwaarder letterlijk aan de deur staat. Schaamte speelt een grote rol. Ondernemers denken al snel: ‘Ik los het zelf wel op.’ En ze weten vaak niet eens dat er regelingen zijn — zoals BBZ-kredieten of saneringsmogelijkheden.

Dat is jammer, want hoe eerder we aan tafel zitten, hoe meer we kunnen doen. Die drempel naar de gemeente is voor velen ook hoog. Ze denken: ‘Daar vraag ik mijn vergunning aan, niet mijn schuldhulp.’ En ja, stel je voor dat iemand je ziet binnenlopen… Die schaamte is écht een barrière. Daarom werken veel gemeenten met ons samen als extern loket: dat voelt voor ondernemers vertrouwder.”

Michiel: Hoe begint zo’n traject?

Mark: “Met luisteren. In het eerste gesprek draait het om het verhaal. Wat is er gebeurd? Hoe is het zover gekomen? Terwijl ik luister, denk ik al: is hier een BBZ mogelijk, een betalingsregeling, of moeten we saneren?

Het mooiste moment is als ik die ondernemer aan tafel kan laten voelen: er is nog een uitweg. Dat vertrouwen is alles. En hoe sneller je duidelijkheid kunt bieden, hoe sterker het contact. Want ondernemers willen geen medelijden, die willen weten waar ze aan toe zijn.”

Michiel: Veel ondernemers denken dat ze hun huis kwijt zijn zodra ze hulp zoeken.

Mark: “Ja, dat hoor ik ook vaak. Maar dat is een misverstand. We maken zelden mee dat een woning echt verkocht moet worden. Vroeger was de Belastingdienst strenger, maar tegenwoordig wordt er meer gekeken naar de menselijke maat.

En met de huidige overwaarde op huizen is het vaak logischer dat iemand blijft wonen waar hij zit. Vind maar eens een andere woning. De woonlasten zijn meestal lager in de huidige situatie. Dus nee, het standaardverhaal ‘huis verkopen’ klopt niet meer.”

Michiel: Jij noemt het werk zelf ‘topsport’.

Mark: (lacht) “Ja, dat is echt zo. Ik sport graag, maar ben vaak geblesseerd. En als ik sport, wil ik winnen. Dat winnaarsgevoel heb ik ook hier. Een sanering is mijn sport geworden. Als iemand zegt: ‘Dat lukt nooit,’ dan wil ik bewijzen dat het wél kan.

Dat is mijn drive. Als we samen een onmogelijke casus rond krijgen, voelt dat als de eindstreep halen. En dan denk ik: zie je wel, het kan.

Michiel: Waar lopen jullie in de praktijk het meest tegenaan?

Mark: “De administratie. Die is vaak een puinhoop. Boekhouders zijn afgehaakt, cijfers ontbreken. Sommige gemeenten hebben vrijwilligers die helpen om de administratie op orde te brengen. Zonder cijfers kun je gewoon geen traject starten. Zelfs als je stopt met je bedrijf, moet die boekhouding kloppen — anders neemt de particuliere schuldhulp het dossier niet eens aan.

Daarnaast zie ik vaak dat ondernemers hun privé-opnames te hoog houden. De levensstijl van vroeger, die moet echt omlaag. Daarom doen we vrijwel altijd aan budgetcoaching. Niet om te straffen, maar om gedrag te veranderen. En dat werkt: zodra ze merken dat er geld overblijft, komt er rust. En bewustwording.”

Michiel: Hoe lang duurt een traject meestal?

Mark: “Gemiddeld een jaar. Daarna volgen aflossingsperiodes van 18 tot 36 maanden, afhankelijk van de regeling. Maar het echte verschil maak je in de nazorg. We blijven vaak nog een halfjaar meekijken. Even bellen, even checken of het goed gaat. Dat voorkomt dat mensen terugvallen.

Michiel: Je benadrukt steeds het woord ‘we’.

Mark: “Ja, want dit is teamwork. Wij werken samen met gemeenten, BBZ-consulenten, vrijwilligers, IMK, noem maar op. Iedereen heeft z’n eigen rol. Alleen samen lukt het.

Michiel: Wat zou je ondernemers willen meegeven?

Mark: “Dat hulp vragen geen teken van zwakte is. Het is de slimste zakelijke stap die je kunt zetten. Er zijn zoveel mogelijkheden — maar je moet wel de eerste stap durven nemen.
Veel ondernemers denken nog steeds dat schuldhulp betekent dat je alles kwijtraakt. Het tegendeel is waar: het betekent dat je weer grip krijgt. En hoe eerder je dat doet, hoe groter de kans dat je wint. En ja, dat woord gebruik ik bewust: ik wil winnen, samen met die ondernemer.”